Thursday, 4 April 2013

Definisi Gurindam


DEFINISI GURINDAM
  Menurut Ismail Hamid (1989),istilah gurindam berasal daripada bahasa sanskrit .Walaupun berasal daripada bahasa asing,tetapi dalam perkembangan puisi melayu ,gurindam yang berkembang dalam tradisional lisan melayu mempunyai bentuknya yang tersendiri dan kelainan dengan gurindam dalam bahasa sanskrit .Menurut Raja Ali Haji ,"...adapun gurindam itu iaitu perkataan yang bersajak akhir pasangannya tetapi sempurna perkataannya dengan satu pasangannya sahaja ,jadilah seperti sajak yang pertama itu syarat syarat dan sajak yang kedua itu jadi seperti jawab"(sultan Takdir Alisjahbana 1954)

  Berdasarkan definisi yang diberikan oleh Raja Ali Haji,Sultan Takdir Alissahbana 1954.menjelaskan pembentukan gurindam yang biasanya terjadi daripada sebuah kalimat majmuk .yang dibahagi menjadi 2 baris yang bersajak .Tiap- tiap baris itu ialah sebuah kalimat ,dan perhubungan antara 2 buah kalimat bisanya ialah perhubunagan antara anak kalimat dengan induk kalimat.Jumalah sukukata ,tiap-tiap baris itu tidak ditentukan .Demikian juga rimanya tidak tetap.

   Gurindam juga merupakan puisi yang tidak mengandungi sukutan yang tetap .Puisi ini mengandungi fikiran yang bernas dan digubahkan dalam bahasa yang indah untuk dinyanyikan bagi tujuan hiburan.Menurut kata Raja Ali Haji dan Sultan Takdir Alisjahbana .

   Sebelum itu, dalam pelita bahasa Melayu penggal III (1957).Za'ba pernah mengatakan bahawa "gurindam dan seloka lebih kurang sama ,iaitu satu jenis syair meleret yang tidak teratur ,berangkap- rangkap dan tiada tetapi sukatnya .timbangannya dan sajaknya.Maka, jika ada pun perbezaannya antara dua itu ialah pada keadaan isinya dan bahasanya sahaja iaitu:

Definisi Sajak


DEFINISI - GLOSARI SAJAK
SAJAK
Puisi Melayu moden, berbentuk bebas dan tidak terikat pada jumlah baris, perkataan sebaris, suku kata sebaris, rangkap, rima dan sebagainya.
Tema - Persoalan pokok atau persoalan utama yang dikemukakan dalam sesebuah puisi. Tema boleh juga diertikan sebagai idea pusat atau idea dasar.
Contoh - Perpaduan.
Persoalan - Hal-hal yang dipersoalkan dalam sesebuah karya (sajak) untuk memantapkan tema. Contoh persoalan – Hubungan kerjasama, amalan saling menghormati dan perasaan muhibah antara kaum yang menyokong tema perpaduan.

KEINDAHAN BAHASA:
Metafora - Gaya bahasa kiasan atau perbandingan. Sifat gaya bahasa ini ringkas, padat, tersusun rapi dan biasanya terdiri daripada dua perkataan. Satu daripada perkataan itu bersifat konkrit, iaitu nyata (maujud) dan menjadi objek untuk difikirkan. Satu perkataan lagi bersifat abstrak (mujarad), iaitu tidak nyata, yang menjadi pembanding. Contohnya – kamar cinta, buana derita, perahu waktu dan sebagainya.
Personifikasi - Gaya bahasa yang memberikan keadaan, suasana dan benda bersifat manusia. Pengorangan. Contoh: sepi menggigit , hatinya menangis dan sebagainya.
Perulangan - Gaya bahasa dalam puisi yang terdapat pengulangan perkataan, ungkapan, baris dan juga rangkap.
Contoh
Bila kita bertemu
Jangan kaurebahkan diri
Di atas ranjang kenangan
Kerana untuk merenangi semula
Tasik ingatan itu

Bila kita bertemu
Biarlah kita berdepan
Bagi sepasang kekasih
Mencari tapak kekuatan masa kini

Anafora - Gaya bahasa yang mengulang satu perkataan atau lebih pada awal baris puisi. Pengulangan ini menimbulkan kesan keindahan bunyi dan bertujuan untuk menguatkan pernyataan maksud.
Contoh:
Kasihku subur dalam mata keluarga
Kasihku luhur dalam hati isteri setia
Kasihku hidup dalam pelukan padi di sawah

Epifora - Gaya bahasa yang mengulang perkataan pada akhir baris puisi yang bertujuan untuk menegaskan maksud dan menimbulkan keseragaman rima (skema atau susunan bunyi dalam baris-baris puisi).
Contoh
Fajar hilang ditelan enjin dan sibuk kota
Tawaku kemarau di dada kota

Inversi - Ayat songsang, sama ada songsang sebahagian atau songsang penuh.
Contoh
Terasa dingin sekali angin, Angin terasa dingin sekali

Responsi
Contoh
Tenaga yang sedang gilang-gemilang, Beban yang berat dapat dijulang

Sinkop
Pemendekan atau penyingkatan sesuatu kata.
Contoh
kubaca warkah cintamu

Aliterasi - Pengulangan huruf/bunyi konsonan yang sama dalam baris-baris sajak; biasanya pada awal perkataan yang berturutan. Pengulangan menimbulkan kesan keindahan bunyi. Contoh:
kurenungi kemurnian kehidupan

Asonansi - Pengulangan bunyi vokal (a, e, i, o, dan u) yang sama pada perkataan yang berturutan dalam baris-baris puisi. Pengulangan begini menimbulkan kesan kehalusan, kelembutan, kemerduan atau keindahan bunyi.
Contoh:
buana cinta bahagia

Melankoli - Nada atau suasana yang terpancar daripada sesebuh puisi seperti nada murung, hiba dan sayu.

Jeda - Proses pembacaan sama ada senyap mahupun kuat terutama sewaktu mendeklamasikan puisi. Lazimnya jeda bermaksud pemberhentian seketika arus penuturan atau pendeklamasian sesuatu baris puisi untuk menandakan batas hubungan antara bahagian perkataan, frasa atau kalimat yang terdapat dalam sesuatu baris itu. Jeda juga memberikan ruang kepada seseorang pendeklamasi mengambil nafas terutama apabila mendeklamasikan sesuatu kalimat yang panjang.

Simili - Gaya bahasa yang membandingkan sesuatu benda, keadaan atau suasana dengan jelas. Ini kerana perbandingan itu menggunakan kata-kata tertentu, iaitu bagai, seperti, bak, laksana, dan umpama.
Contoh:
halus bagai jari-jari perawan

Hiperbola - Gaya bahasa puisi yang pemilihan perkataannya membawakan pernyataan yang berlebih-lebihan.
Contoh:
api marah kian menyemarak

DIKSI
Pemilihan serta penyusunan perkataan yang mengutamakan ketepatan, tekanan dan keistimewaan puisi. Ini termasuklah sifat perkataan tersebut seperti denotatif (perkataan yang bermakna selapis atau tersurat), konotatif (berkaitan dengan hal-hal peribadi seseorang sama ada yang riang, gembira, manis mahupun pahit – bunga bermaksud gadis atau kupu-kupu malam membawa konotasi perempuan yang rendah akhlak), bahasa kiasan (bahasa figuratif, iaitu bahasa penyair untuk mengemukakan sesuatu perasaan dan pemikiran secara bandingan atau secara tidak langsung – ombak kehidupan), perkataan yang menggunakan imbuhan dan sebagainya.